{"id":32,"date":"2018-07-16T22:27:57","date_gmt":"2018-07-16T22:27:57","guid":{"rendered":"http:\/\/www.organyfarne.pl\/?page_id=32"},"modified":"2025-07-07T08:15:19","modified_gmt":"2025-07-07T08:15:19","slug":"opis","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/opis\/","title":{"rendered":"OPIS"},"content":{"rendered":"\n<p>Pozna\u0144ska Kolegiata Farna pw. \u015bw Stanis\u0142awa Biskupa i M\u0119czennika jest \u015bwi\u0105tyni\u0105 parafii farnej pw. Matki Boskiej Nieustaj\u0105cej Pomocy i \u015aw Marii Magdaleny. Wybudowana w latach 1651 \u2013 1701 w stylu barokowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Na temat pierwszych organ\u00f3w fary protoko\u0142y wizytacyjne z lat 1779-1781 okre\u015blaj\u0105 je jako instrument ma\u0142y uto\u017csamiany z pozytywem i znajduj\u0105cy si\u0119 w z\u0142ym stanie. Stan jego wymaga\u0142 licznych napraw, wielokrotnie naprawiany by\u0142 przez Gottloba Petera. Mi\u0119dzy innymi w 1797 roku wymieni\u0142 cze\u015b\u0107 aparatu brzmieniowego, na kt\u00f3ry zu\u017cy\u0142 249 i \u00bd funta cyny pozyskanej ze starych piszcza\u0142ek innych instrument\u00f3w.<br>\nW li\u015bcie skierowanym do abpa. M. Dunina zarz\u0105dcy pisali:<\/p>\n\n\n\n<p><em> \u201ema\u0142y pozytyw od czasu zniesienia Jezuit\u00f3w ju\u017c zrujnowany [\u2026] postrada\u0142 tak, dalece<br>\nsw\u0105 warto\u015b\u0107, i\u017c na reperacy\u0105 jego koszty ponosi\u0107 pr\u00f3\u017cn\u0105 by\u0142oby rzecz\u0105\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Ostatnie wzmianki w aktach wizytacyjnych widniej\u0105 z 14 lutego 1867roku jako \u201epozytyw wymagaj\u0105cy naprawy\u201d. Pocz\u0105tkowo zamierzano go sprzeda\u0107 ko\u015bcio\u0142owi filialnemu w G\u0142uszynie za 300 talar\u00f3w. Nie jest to jednak potwierdzone z uwagi na to, \u017ce w p\u00f3\u017aniejszym okresie pojawiaj\u0105 si\u0119 og\u0142oszenia w prasie dot. ch\u0119ci sprzeda\u017cy tego instrumentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto nadmieni\u0107, \u017ce&nbsp; w 1838 roku prowizorowie fary bezskutecznie czynili starania o przeniesienie z ko\u015bcio\u0142a pobernardy\u0144skiego, instrumentu zbudowanego w latach 1742-1747 przez wybitnego Michaela Englera.<\/p>\n\n\n\n<p>W dniu 9 wrze\u015bnia 1870 roku proboszcz parafii farnej ks. Walerian Zi\u0119tkiewicz wys\u0142a\u0142 do zarz\u0105dzaj\u0105cych diecezj\u0105 list o tre\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201ePrzesy\u0142am w za\u0142\u0105czeniu najuni\u017ceniey z\u0142o\u017cone na moje r\u0119ce przez pewn\u0105 osob\u0119 z parafii tuteyszey 4000tal. w papierach nowego Ziemstwa<strong>, <\/strong>jako ofiary na wystawienie nowego organu w ko\u015bciele S. Maryi Magdaleny i 200 tal. w takich \u017ce papierach, kt\u00f3re z procent\u00f3w rocznych zakupione zosta\u0142y [\u2026] Z uni\u017con\u0105 pro\u015bb\u0105, aby wymienione wy\u017cey papiery z obiegu wypu\u015bci\u0107 raczy\u0142\u201d &nbsp;<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Darowana kwota przez \u201eanonimow\u0105 parafiank\u0119\u201d by\u0142a prawie po\u0142ow\u0105 kwoty potrzebnej na budow\u0119 obecnych organ\u00f3w. Na temat darczy\u0144cy na t\u0105 chwil\u0119 nie wiele wiemy opr\u00f3cz tego, \u017ce dokumenty wspominaj\u0105 j\u0105 w spos\u00f3b nast\u0119puj\u0105cy:<\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;\u201e parafianki tuteyszey pragn\u0105cej zachowa\u0107 anonimowo\u015b\u0107. [\u2026] dobrodziejka w latach ju\u017c podesz\u0142a, pragnie mocno, aby za iey \u017cycia organy wystawione zosta\u0142y\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/em>Wydarzenie zbieg\u0142o si\u0119 w czasie z likwidacj\u0105 kapeli farnej, kt\u00f3ra tak\u017ce zgodnie z tradycj\u0105 jezuick\u0105 wraz z innymi instrumentami wykorzystywa\u0142a ma\u0142y pozytyw do u\u015bwietniania liturgii. W latach tych proboszczem parafii farnej by\u0142 ks. Walerian Zientkiewicz, znawca malarstwa, rektor Gimnazjum \u015bw. Marii Magdaleny. Jego wsp\u00f3\u0142pracownikami by\u0142 Matthias Kraska \u2013 organmistrz przyby\u0142y z Wroc\u0142awa i J\u00f3zef Petera, przypuszczalnie to oni zg\u0142osili kandydatur\u0119 Ladegasta. Kraska, tw\u00f3rca organ\u00f3w w pozna\u0144skim ko\u015bciele \u015bw, Marcina&nbsp; by\u0142 uczniem Ladegasta,&nbsp; natomiast Petera rzeczoznawc\u0105 diecezjalnym do spraw organ\u00f3w. Poza Ladegastem do konkursu zg\u0142osi\u0142y si\u0119 firmy&nbsp; J\u00f3zefa Gryszkiewicza, Sauera oraz Walckera.<br>\nZ listu do Kurii czytamy:<\/p>\n\n\n\n<p><em>&#8222;Powodowani iedynie t\u0105 my\u015bl\u0105, aby organy te, wystawione odpowiednio tak pod wzgl\u0119dem zewn\u0119trznym stylowi budowy ko\u015bcio\u0142a, iako te\u017c pod wzgl\u0119dem mocy i przyiemno\u015bci g\u0142osu, tak obszerney \u015bwi\u0105tyni sta\u0142y si\u0119 ozdob\u0105 przybytku pa\u0144skiego, uwa\u017cali\u015bmy sobie za obowi\u0105zek odda\u0107 prac\u0119 t\u0119 p. Ladegastowi [&#8230;]<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>[\u2026]\u201e<em>zawarli\u015bmy kontrakt z najs\u0142ynniejszym po dzi\u015b dzie\u0144, nie tylko w Niemczech, ale i za ich granicami organmistrzem P. Ladegast z Weissenfels\u201d <\/em>[\u2026]<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"251\" height=\"365\" src=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/kontrakt.gif\" alt=\"\" class=\"wp-image-79\"\/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/kontrakt.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><br>\n<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<center><em>Skan kontraktu na budow\u0119 organ\u00f3w z roku 1872.<\/em><\/center>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/?page_id=9\">Friedrich Ladegast<\/a> by\u0142 jednym z najwybitniejszych budowniczych organ\u00f3w XIX wieku. Organy mia\u0142y kosztowa\u0107 5931 talar\u00f3w (ostatecznie koszt zamkn\u0105\u0142 si\u0119 w 7951 talarach). Kontrakt na budow\u0119 zosta\u0142 podpisany 25 maja 1872 roku. Okres budowy organ\u00f3w okre\u015bla si\u0119 na lata 1872 -1876.<\/p>\n\n\n\n<p>W pierwszych dniach listopada 1874 roku pierwsze elementy zosta\u0142y przywiezione do Poznania a monta\u017c rozpocz\u0119to dopiero wczesn\u0105 wiosn\u0105 1876 roku. Przy pracach przy instrumencie bra\u0142 udzia\u0142 tak\u017ce syn Ladegasta &#8211; Oskar.&nbsp;&nbsp; Uroczystego odbioru instrumentu dokona\u0142 24 lipca 1876 nadzoruj\u0105cy prace C. Schoen. Korekty trwa\u0142y jeszcze oko\u0142o dw\u00f3ch lat polegaj\u0105ce mi\u0119dzy innymi na usuni\u0119ciu ubytk\u00f3w powietrza wynikaj\u0105cych z wad konstrukcyjnych. Z tego okresu pochodzi tak\u017ce rachunek b\u0119d\u0105cy podsumowaniem wszystkich wydatk\u00f3w na sum\u0119 7951 talar\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Zanim przejdziemy do opisu instrumentu warto przypomnie\u0107 osoby organist\u00f3w graj\u0105cych w pozna\u0144skiej farze tak\u017ce na wcze\u015bniejszym instrumencie.<\/p>\n\n\n\n<p>J\u00f3zef Heli\u0144ski do roku 1823<br>\nCarl Birkner 1823 \u2013 1833<br>\nFranciszek \u015acigalski do 1834 jako dyrygent kapeli farnej oraz przypuszczalnie jako organista w latach 1821 \u2013 1827<br>\n\/?\/ Grecki 1833-1827<br>\nMaksymilian Grecki 1858 \u2013 1861<br>\nWojciech Trynkowski w latach 1861 \u2013 1876<\/p>\n\n\n\n<p>Boles\u0142aw Dembi\u0144ski&nbsp; 1876 -1895<br>\nMaciej Dembi\u0144ski \u2013 kontrakt z 2 czerwca 1887roku (syn Boles\u0142awa)<br>\nRobert Tomys 1895 -1911<br>\nSylwester Parzybok 1911 \u2013 1920<\/p>\n\n\n\n<p>Warto wspomnie\u0107, \u017ce w latach mi\u0119dzywojennych mieszka\u0142 w Poznaniu Feliks Nowowiejski, kt\u00f3ry cz\u0119sto improwizowa\u0142 na organach farnych. Ostatnim koncertem transmitowanym przez Polskie Radio by\u0142 koncert 1 wrze\u015bnia 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Opis instrumentu<\/strong><br>\nWn\u0119trze instrumentu zosta\u0142o wykonane w Lipsku i w Weissenfels. Natomiast prospekt, wed\u0142ug lipskiego architekta Oscara Mothesa zosta\u0142 wykonany w 1875r przez pozna\u0144sk\u0105 firm\u0119 J\u00f3zefa Zeylanda a dok\u0142adnie przez snycerza Teodora Glogera i stolarza Synorackiego. Prace przy organach zosta\u0142y zako\u0144czone 26 lipca 1876 roku. Dnia 12 wrze\u015bnia 1876 roku obowi\u0105zki pierwszego organisty podj\u0105\u0142 Boles\u0142aw Dembi\u0144ski.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"450\" height=\"482\" src=\"https:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/archiv.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-494\" srcset=\"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/archiv.jpg 450w, http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/archiv-280x300.jpg 280w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<center><em>Oryginalny szkic prospektu z lat 1872-1876<br>\n(\u017ar\u00f3d\u0142o: Ladegast Museum, Weissenfels)<\/em><\/center>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Charakterystyka instrumentu<\/strong><br>\nOrgany posiadaj\u0105 <strong>43 g\u0142osy<\/strong> rozdzielone mi\u0119dzy cztery sekcje: trzy sekcje manua\u0142u w tym manua\u0142 III zamkni\u0119ty w szafie ekspresyjnej i sekcje peda\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aparat brzmieniowy<\/strong><br>\nPiszcza\u0142ki &#8211; 2579 sztuk, w wi\u0119kszo\u015bci wykonane s\u0105 z wysokostopowej cyny z domieszk\u0105 o\u0142owiu, antymonu, bizmutu, srebra i arsenu. Piszcza\u0142ki drewniane ze szlachetnych gatunk\u00f3w drewna takich jak \u015bwierk, jod\u0142a syberyjska, brzoza.<br>\nNa uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 j\u0119zykowe g\u0142osy swobodnie wibruj\u0105ce przelotowe Oboe 8` i Aeolina 16`.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mechanizm gry i rejestr\u00f3w<\/strong><br>\nOrgany posiadaj\u0105 mechaniczn\u0105, u\u0142o\u017con\u0105 promieni\u015bcie, traktur\u0119 gry i rejestr\u00f3w z\u0142o\u017con\u0105 z drewnianych ci\u0119gien, k\u0105townik\u00f3w i wa\u0142k\u00f3w skr\u0119tnych. Dla manua\u0142u II g\u0142\u00f3wnego w celu u\u0142atwienia gry zastosowano mechanizm D\u017awigni Barkera zabudowany w szafie za sto\u0142em gry.<br>\nSt\u00f3\u0142 gry centralnie wmontowany w cok\u00f3\u0142 szafy organowej. Ok\u0142adziny klawiszy diatonicznych wykonane s\u0105 z ko\u015bci wo\u0142a po\u0142udniowo ameryka\u0144skiego. Klucze rejestrowe wykonane typowo dla XIX wiecznej sztuki organmistrzowskiej &#8211; posiadaj\u0105 porcelanowe tabliczki z opisem g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mechanizm powietrzny<\/strong><br>\nNa mechanizm powietrzny instrumentu sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 dmuchawa cichobie\u017cna nap\u0119dzana 3 fazowym silnikiem elektrycznym zabudowana w skrzyni d\u017awi\u0119koszczelnej mieszcz\u0105cej si\u0119 w pomieszczeniu obok. Czerpnia znajduje si\u0119 w g\u0142\u00f3wnej nawie \u015bwi\u0105tyni. Miech g\u0142\u00f3wny sk\u00f3rzany, podw\u00f3jnie fa\u0142dowany umieszczony po lewej stronie szafy organowej wyposa\u017cony w mechaniczn\u0105 regulacj\u0119 ci\u015bnienia oraz miech pomocniczy dla sekcji manua\u0142u III. System drewnianych kana\u0142\u00f3w powietrznych o przekroju prostok\u0105tnym. 10 oryginalnych d\u0119bowych wiatrownic klapowo &#8211; zasuwowych, oraz sperrwentyle.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Prospekt<\/strong><br>\nPrzepi\u0119kny jednosekcyjny, siedmio osiowy prospekt w stylu neoregencyjnym osadzony na cokole zdobionym p\u0142ycinami, zwie\u0144czony gzymsem. Prospekt podzielony na dziesi\u0119\u0107 p\u00f3l piszcza\u0142kowych. Wie\u017cyczka centralna dwukondygnacyjna dzielona polami mie\u015bci piszcza\u0142ki g\u0142os\u00f3w Principal 16` manua\u0142u II i Principal 8` manua\u0142u I.<br>\nWie\u017cyczka centralna wsparta na ornamentalnej konsoli, zwie\u0144czona p\u00f3\u0142kolistym gzymsem. Pola piszcza\u0142kowe we wszystkich segmentach z wyj\u0105tkiem p\u00f3l skrajnych maj\u0105 form\u0119 p\u00f3\u0142kolistych arkad. Prostok\u0105tne pola skrajne mieszcz\u0105 piszcza\u0142ki g\u0142osu Principal 8` sekcji peda\u0142u. Pola wie\u017c bocznych prostok\u0105tne, mieszcz\u0105 najwi\u0119ksze piszcza\u0142ki g\u0142osu Principal 16` manua\u0142u II. Wie\u017ce boczne wsparte na zdobionych konsolach. Wie\u017ce zdobione postaciami muzykuj\u0105cych anio\u0142\u00f3w. Pola piszcza\u0142kowe zdobione kotarkami &#8211; w g\u00f3rnej kondygnacji wie\u017cy centralnej, w dolnych kondygnacjach w formie lambrekinu. Na lizenach charakterystyczne dla okresu regencji kampanule. Prospekt flankowany uszakami w formie kratownic i wolu, malowany na kolor jasnobr\u0105zowy komponuj\u0105cy z wn\u0119trzem. Zdobienia snycerskie z\u0142ocone.<\/p>\n\n\n\n<p>Wewn\u0105trz prospektu znajduj\u0105 si\u0119 inskrypcje: w centralnej cz\u0119\u015bci pod rze\u017ab\u0105 anio\u0142a wyryty napis &#8222;AD 1875&#8221;, poni\u017cej na prawym zdobieniu snycerskim wyryty napis &#8222;z Fabryki J\u00f3zefa Zeylanda w Poznaniu 1875&#8221; na lewym wyryty napis &#8222;T. Gloger Snycerc.&#8221;<br>\nW cz\u0119\u015bci wewn\u0119trznej prawej wie\u017cy na zdobieniu snycerskim napis wykonany bia\u0142\u0105 farb\u0105: &#8222;1950r&#8221; prawdopodobnie z podpisem.<br>\nW wewn\u0119trznej cz\u0119\u015bci lewej wie\u017cy pod anio\u0142em wie\u0144cz\u0105cym tabliczka z napisem &#8222;Synoracki Stolarz 16\/12 1875&#8221;<br>\nWewn\u0119trzna cz\u0119\u015b\u0107 prospektu na poziomie sekcji Oberwerk wpisy: organista 15.IX.1949, 19.XII.53, 54.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Brzmienie<\/strong><br>\nO kszta\u0142cie brzmienia decyduje zachowany, oryginalny, harmonijnie po\u0142\u0105czony p\u00f3\u017anobarokowo \u2013 wczesnoromantyczny styl niemiecki. Charakterystyczn\u0105, niepowtarzaln\u0105 szat\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 cechuje indywidualizm, szlachetno\u015b\u0107 barwy poszczeg\u00f3lnych g\u0142os\u00f3w, dynamika, wybrzmienie w pe\u0142ni kolor\u00f3w tonalnych, oraz stopliwo\u015b\u0107 brzmienia tutti.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Naprawy, konserwacje<\/strong><br>\nO nowy instrument nale\u017cycie dbano, co 7 lat dokonywano gruntownego czyszczenia, r\u00f3wnie\u017c regularnie strojono.<\/p>\n\n\n\n<p>1898 \u2013 remont, wyczyszczenie i nastrojenie organ\u00f3w przeprowadzony przez Ignacego Gryszkiewicza.<\/p>\n\n\n\n<p>1905 &#8211; wymieniono oryginalne piszcza\u0142ki g\u0142osu Gambe 8` oraz cz\u0119\u015b\u0107 piszcza\u0142ek g\u0142osu Posaune 16`. Przeniesiono miech magazynowy do pomieszczenia obok. Gruntownej regulacji wymaga\u0142a traktura a ca\u0142y instrument wymaga\u0142 wyczyszczenia . Prace wykona\u0142 zak\u0142ad organmistrzowski Franza Tomi\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n<p>24 wrze\u015bnia 1911 na r\u0119ce proboszcza wp\u0142yn\u0105\u0142 kosztorys przygotowany przez J\u00f3zefa Stanis\u0142awskiego okre\u015blaj\u0105cy zakres prac: gruntowne czyszczenie, wyklejenie, regulowanie. Zako\u0144czenie prac po\u015bwiadczone 12 pa\u017adziernika 1911roku przez organist\u0119 farnego. Z J\u00f3zefem Stanis\u0142awskim<br>\npodpisano tak\u017ce kontrakt na systematyczne strojenie i naprawy.<\/p>\n\n\n\n<p>1917 &#8211; ostatnie dni lipca, piszcza\u0142ki prospektu zosta\u0142y wymontowane i przeznaczone na cele militarne. Przed ich wymontowaniem organmistrz Albert Polcyn wykona\u0142 szkic prospektu, kt\u00f3ry jest zbie\u017cny z oryginalnym, XIX-wiecznym rysunkiem zachowanym w muzeum Ladegasta w Weissenfels.<\/p>\n\n\n\n<p>1920 \u2013 1923 &#8211; kontrakt na strojenie organ\u00f3w &#8211; J\u00f3zef Stanis\u0142awski<\/p>\n\n\n\n<p>1927 &#8211; prospekt uzupe\u0142niono piszcza\u0142kami cynkowymi podczas prac renowacyjnych, kt\u00f3re by\u0142y prowadzone przez firm\u0119 wspomnianego ju\u017c Alberta Polcyna z Poznania.<\/p>\n\n\n\n<p>1928 &#8211; przeprowadzono elektryfikacj\u0119 instrumentu.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatni kontrakt przed rokiem 1939 podpisany zosta\u0142 z organmistrzem Emmanuelem Filipowskim (zakres prac oraz data kontraktu autorowi opracowania nieznany)<\/p>\n\n\n\n<p>Okres po II Wojnie &#8211; po zniszczeniach dokonanych przez dzia\u0142ania wojenne organy remontowa\u0142 zak\u0142ad organmistrzowski Bronis\u0142awa Cepki z Popowa k. Wronek. Podczas remontu nie dokonano \u017cadnych przer\u00f3bek.<\/p>\n\n\n\n<p>2000 &#8211; 2001 du\u017ce przedsi\u0119wzi\u0119cie renowacyjno \u2013 restauratorskie, piszcza\u0142ki prospektowe wymieniono na wysokostopowe odlane z angielskiej cyny.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/?page_id=7\">Szczeg\u00f3\u0142y renowacji<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dyspozycja instrumentu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Manual I Oberwerk<\/strong><br>\nQuintat\u00f6n 16&#8242;<br>\nPrincipal 8&#8242; [ *1 ]<br>\nSalicional 8&#8242;<br>\nRohrfl\u00f6te 8&#8242;<br>\nFl\u00f6te travers. 8&#8242;<br>\nOctave 4&#8242;<br>\nFl\u00f6te minor 4&#8242;<br>\nNa\u00dfat 2 2\/3&#8242;<br>\nWaldfl\u00f6te 2&#8242;<br>\nProgressiv harmonica. 2-4 fach<br>\nOboe 8&#8242;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Manual II Hauptwerk<\/strong><br>\nBordun 16&#8242;<br>\nPrincipal 16&#8242; [ *1 ]<br>\nPrincipal 8&#8242; [ *1 ]<br>\nFl\u00f6te 8&#8242;<br>\nGambe 8&#8242; [ *2 ]<br>\nDoppelfl\u00f6te. 8&#8242;<br>\nOctave 4&#8242;<br>\nGemshorn 4&#8242;<br>\nQuinte 2 2\/3&#8242;<br>\nOctave 2&#8242;<br>\nMixtur 5 fach<br>\nCornett 3 fach<br>\nTrompete 8&#8242;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Manual III Schwellwerk<\/strong><br>\nLieblich Gedackt. 16&#8242;<br>\nLieblich Gedackt. 8&#8242;<br>\nViola d&#8217;amour 8&#8242;<br>\nFlauto dolce 8&#8242;<br>\nSalicional 4&#8242;<br>\nOctavfl\u00f6te. 4&#8242;<br>\nPiccolo 2&#8242;<br>\nHarmonia aetherea 3 fach<br>\nAeoline 16&#8242;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pedal<\/strong><br>\nUntersatz 32&#8242;<br>\nSubba\u00df 16&#8242;<br>\nPrincipalba\u00df 16&#8242;<br>\nViolon 16&#8242;<br>\nPrincipal Ba\u00df 8&#8242; [ *1 ]<br>\nCello 8&#8242;<br>\nBa\u00dffl\u00f6te 8&#8242;<br>\nNa\u00dfat 5 1\/3&#8242;<br>\nOctave 4&#8242;<br>\nPosaune 16&#8242;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Dodatkowe urz\u0105dzenia<\/strong><br>\nVentil M1, Ventil M2, Ventil M3, Man Coppel 1, Man Coppel 2, Pedal Coppel, Tremulant (do III Man),<\/p>\n\n\n\n<p>Zakres tonowy manua\u0142\u00f3w C-f &#8222;`<br>\nZakres tonowy klawiatury peda\u0142u C-d `<br>\nTraktura gry i rejestr\u00f3w mechaniczna.<br>\nMechanizm d\u017awigni Barkera dla manua\u0142u II pracuj\u0105cy pod ci\u015bnieniem 85WS.<\/p>\n\n\n\n<p>10 wiatrownic klapowo zasuwowych o wymiarach:<br>\n2 wiatrownice Hauptwerku 1880 x 1360mm<br>\n2 wiatrownice Oberwerku 1750 x 1130mm<br>\n2 wiatrownice Schwellwerku 1640 x 1980mm<br>\n2 wiatrownice sekcji przedniej peda\u0142u 1750 x 1320mm<br>\n2 wiatrownice sekcji tylnej peda\u0142u 2600 x 340mm<br>\nCi\u015bnienie w wiatrownicach: peda\u0142owych &#8211; 85 mmWS, manua\u0142owych &#8211; 75 mmWS<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wysoko\u015b\u0107 stroju: a1=440 Hz (przy 18oC)<\/strong><br>\nInstrument posiada dwa miechy.<br>\nWymiary instrumentu: szeroko\u015b\u0107 8,5m; wysoko\u015b\u0107 7m<\/p>\n\n\n\n<p>[ *1 ] Piszcza\u0142ki g\u0142osu Prinzipal stoj\u0105ce na prospekcie uzupe\u0142niane w roku 1927 przez A. Polcyna zast\u0105pione rekonstruowanymi w latach 2000\/2001 przez A. Schuke &#8211; wykonane z 98% cyny angielskiej.<br>\n[ *2 ] Piszcza\u0142ki g\u0142osu Gambe 8` wymienione w roku 1905 przez F. Tomi\u0144skiego zast\u0105pione zrekonstruowanymi przez A. Schuke wg wzoru w Szwerinie w latach 2000\/2001.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-columns is-layout-flex wp-container-core-columns-is-layout-9d6595d7 wp-block-columns-is-layout-flex\">\n<div class=\"wp-block-column is-layout-flow wp-block-column-is-layout-flow\" style=\"flex-basis:100%\"><div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a href=\"https:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rzut-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"323\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rzut-1-323x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-497\" srcset=\"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rzut-1-323x1024.jpg 323w, http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rzut-1-95x300.jpg 95w, http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rzut-1-484x1536.jpg 484w, http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rzut-1.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 323px) 100vw, 323px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div>\n\n\n\n<p><strong>Rozmieszczenie poszczeg\u00f3lnych sekcji w przestrzeni szafy organowej.<\/strong> (schemat uproszczony)<br>\n<em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>1 Sekcja piszcza\u0142ek manua\u0142u II g\u0142\u00f3wnego<br>\n2 Sekcja piszcza\u0142ek manua\u0142u I<br>\n3 Sekcja piszcza\u0142ek manua\u0142u III<br>\n4 Szafa ekspresyjna manua\u0142u III<br>\n5 Sekcja piszcza\u0142ek peda\u0142u dzielona na sekcj\u0119 C i Cis (rys 1)<br>\n6 St\u00f3\u0142 gry z d\u017awigni\u0105 Barkera<br>\n7 Miech pomocniczy<br>\n8 Klapy szafy ekspresyjnej manua\u0142u III (rys 1)<br>\n9 Prospekt organ\u00f3w (rys 1)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ustawienie g\u0142os\u00f3w na wiatrownicach, materia\u0142 wykonania, charakterystyka.<\/strong><br>\n<strong><br>\nWiatrownice Manua\u0142u I<\/strong><br>\nOboe 8` &#8211; rezonatory ze stopu cyny<br>\nProgressiv harmonica 2-4fach &#8211; stop cyny<br>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-101\" src=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/progressiv.gif\" alt=\"\" width=\"347\" height=\"119\"><br>\nWaldflote 2` &#8211; stop cyny, koniczny<br>\nFlote minor 4` &#8211; stop cyny, C &#8211; e&#8222; kryty, dalej otwarty<br>\nNassat 2 2\/3` &#8211; stop cyny, C &#8211; gis kryty, dalej otwarty<br>\nOctave 4` &#8211; stop cyny, C w prospekcie<br>\nFlote travers 8` &#8211; drewniany, f &#8222; &#8211; f &#8222;` stop cyny<br>\nRohr flote 8` &#8211; C &#8211; H drewniany, dalej wykonany ze stopu cyny<br>\nSalicional 8` &#8211; stop cyny, koniczny<br>\nQuintaton 16` &#8211; C &#8211; H drewniany, dalej wykonany ze stopu cyny<br>\nPrinzipal 8` &#8211; stop cyny, C &#8211; f ` w prospekcie, fis` &#8211; f &#8222;` wewn\u0105trz<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wiatrownice Manua\u0142u II.<\/strong><br>\nTrompete 8` &#8211; rezonatory wykonane ze stopu cyny<br>\nCornett 3fach &#8211; stop cyny<br>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-98\" src=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/cornett.gif\" alt=\"\" width=\"268\" height=\"117\"><br>\nMixtur 5fach &#8211; stop cyny<br>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-100\" src=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/mixtura.gif\" alt=\"\" width=\"423\" height=\"118\"><br>\nOctave 2` &#8211; stop cyny<br>\nQuinte 2 2\/3` &#8211; stop cyny, koniczny<br>\nGemshorn 4` &#8211; stop cyny, koniczny<br>\nOctave 4` &#8211; stop cyny<br>\nDoppelflote 8` &#8211; drewniany, kryty<br>\nGamba 8` &#8211; stop cyny<br>\nFlote 8` &#8211; drewniany<br>\nBordun 16` &#8211; C &#8211; h drewniany, dalej wykonany ze stopu cyny<br>\nPrinzipal 8` &#8211; stop cyny, C &#8211; H w prospekcie, c &#8211; f &#8222;` wewn\u0105trz<br>\nPrinzipal 16` &#8211; stop cyny, C &#8211; h w prospekcie, c` &#8211; f &#8222;` wewn\u0105trz<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wiatrownice Manua\u0142u III<\/strong><br>\nViola d`amour 8` &#8211; stop cyny, C &#8211; F kryty, Fis &#8211; f &#8222;` otwarty, w\u0105ska menzura<br>\nLieblich Gedackt 16` &#8211; C &#8211; h drewniany, najwi\u0119ksze 4 piszcza\u0142ki pojedy\u0144czo gierowane, dalej wykonane ze stopu cyny<br>\nFlauto dolce 8` &#8211; drewniany, C &#8211; F kryty, dalej otwarty<br>\nLieblich gedackt 8` &#8211; C &#8211; H drewniany kryty, dalej wykonany ze stopu cyny, kryty<br>\nOctave 4` &#8211; drewniany, f &#8222; &#8211; f &#8222;` wykonany ze stopu cyny<br>\nSalicional 4` &#8211; stop cyny, koniczny<br>\nPiccolo 2` &#8211; stop cyny, koniczny<br>\nHarmonia aetherea 3fach &#8211; stop cyny<br>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-99\" src=\"http:\/\/www.organyfarne.pl\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/harmonia.gif\" alt=\"\" width=\"347\" height=\"55\"><br>\nAeolina 16` &#8211; rezonatory wykonane ze stopu cyny<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Wiatrownice Peda\u0142u<\/strong><br>\nWiatrownice tylne<\/p>\n\n\n\n<p>Prinzipal 16` &#8211; drewniany<br>\nUntersatz 32` &#8211; drewniany, C &#8211; D otwarty 16`, Dis &#8211; d` kryty 32`<\/p>\n\n\n\n<p>Wiatrownice przednie<\/p>\n\n\n\n<p>Posaune 16` &#8211; rezonatory drewniane<br>\nOctave 4` &#8211; stop cyny<br>\nNassat 5 1\/3` &#8211; drewniany<br>\nBassflote 8` &#8211; drewniany, kryty<br>\nCello 8` &#8211; drewniany<br>\nViolon 16` &#8211; drewniany<br>\nSubbass 16` &#8211; drewniany, kryty<br>\nPrinzipal 8` &#8211; stop cyny, C &#8211; cis w prospekcie, d &#8211; f ` wewn\u0105trz<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Rozmieszczenie g\u0142os\u00f3w pryncypa\u0142owych w prospekcie<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"479\" src=\"https:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rozlozenie-pryncypalow.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-500\" srcset=\"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rozlozenie-pryncypalow.jpg 600w, http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/rozlozenie-pryncypalow-300x240.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<p>A &#8211; sekcje manua\u0142u II &#8211; Hauptwerk g\u0142os Prinzipal 16` i Prinzipal 8`<br>\nB &#8211; sekcje manua\u0142u I &#8211; Oberwerk g\u0142os Prinzipal 8`<br>\nC &#8211; sekcje peda\u0142u &#8211; g\u0142os Prinzipal 8`<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pozna\u0144ska Kolegiata Farna pw. \u015bw Stanis\u0142awa Biskupa i M\u0119czennika jest \u015bwi\u0105tyni\u0105 parafii farnej pw. Matki Boskiej Nieustaj\u0105cej Pomocy i \u015aw Marii Magdaleny. Wybudowana w latach 1651 \u2013 1701 w stylu barokowym. Na temat pierwszych organ\u00f3w fary protoko\u0142y wizytacyjne z lat 1779-1781 okre\u015blaj\u0105 je jako instrument ma\u0142y uto\u017csamiany z pozytywem i znajduj\u0105cy si\u0119 w z\u0142ym stanie. &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/opis\/\" class=\"more-link\">Czytaj dalej<span class=\"screen-reader-text\"> \u201eOPIS\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-32","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32"}],"version-history":[{"count":74,"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":537,"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/32\/revisions\/537"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/farapoznanska.pl\/organyfarne\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}